آموزه‌های تربیتی و نخبه‌پروری از دیدگاه شمس تبریزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.

2 دانشیار دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

چکیده

الگوی تربیتی مستبدانه و سخت گیری در آموزش، اگر چه افراد مقاوم را به مقامات برتر می‌سازند ضعیف‌ها را دچار شکست یا عواقب زیانبار می‌نماید. شمس تبریزی به عنوان آموزگاری معنوی عقیده دارد که بهترین روش تربیتی برای افرادی خاص که استعداد لازم را دارند الگوی سخت‌گیرانه است چون تولد دوباره نیاز به گذر از درد زایمان دارد و پلیدی‌های درون با آسان‌گیری ریشه کن نخواهد شد. در این مقاله با بررسی روش‌های تعلیم و تربیت متناسب با روان شناسی جدید، به بررسی روش شمس تبریزی پرداخته و دیدگاه او نقد و ارزیابی می‌شود. با بهره‌گیری از روش کتابخانه‌ای و تجزیه و تحلیل منطقی، با استناد به منابع دست اول نتیجه گیری می‌شود که در الگوی تربیتی این عارف برای افراد خاصی که استعداد مربوطه را داشته‌اند در مواردی کارآمد بوده است و اگر چه در آموزش عمومی جدید مورد قبول نیست در تربیت اختصاصی توصیه شده است. او سه نوع مدرسه و سه مقطع تحصیلی را طراحی می‌کند که از ابتدایی تا نهایی که معرفت می‌‌داند تدوین می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


منابع

 افلاکی؛ شمس‌الدین احمد، (1362). مناقب العارفین، تهران: دنیای کتاب.

افلاطون (1355). جمهوری، ترجمه: فواد روحانی؛ تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

اوحدالدین کرمانی1347). مناقب، تصحیح: بدین الزمان فروزانفر، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

زرین‌کوب؛ عبدالحسین (1372). پله پله تا ملاقات خدا، تهران: انتشارات امیر کبیر.

زرکوب شیرازی، معین‌الدین (1350). شیراز نامه، تهران: چاپ اسماعیل واعظ جوادی.

دانش‌فروز، غلامرضا (1378). تذکره شبگرد؛ ارومیه:‌ادیبان.

سپهسالار، فریدون بن احمد (1385). رساله سپهسالار، تصحیح: افشین وفایی، تهران: سخن.
سلطان ولد (1315). ولد نامه، تصحیح: جلال الدین همایی، تهران: کتابفروشی اقبال.
شمس تبریزی؛ محمد بن علی (1385). مقالات شمس تبریزی، تصحیح: علی موحد،؛ تهران: خوارزمی.
صفا، (1372). تاریخ ادبیات در ایران؛ تهران: انتشارات فردوس.
فرانکلین، لوئیس (1383). مولوی، دیروز و امروز، شرق و غرب، ترجمه: فرهاد فرهمند، تهران: نشر ثالث.
گولپینارلی، عبدالباقی (1363). مولانا جلال‌الدین؛ زندگانی و فلسفه، ترجمه: توفیق سبحانی؛ تهران: مؤسسه مطالعات  فرهنگی.
محقق ترمذی، برهان‌الدین (1369). معارف، تصحیح: فروزانفر، تهران: وزارت فرهنگ.
مولوی، جلال‌الدین محمد (1355). کلیات شمس یا دیوان کبیر، تصحیح: بدیع الزمان فروزانفر، تهران: امیر کبیر.
وفائی محمد، (1375). احوال و آثار اوحد الدین کرمانی، تهران: انتشارات ما.
ناصرالدین صاحب‌الزمانی؛ محمدحسین (1387). خط سوم، تهران: عطایی.
     Baumrind, Diana (2013). Authoritative Parenting revisited: History and Carrent Status: Autjoritative Parvisting: Washcing, DC: American Psychological Associatoin.
      Feist, Jess and G.J.Feist (2006) Theories of personality Boston: MCGraw – Hill
     Wilmshurst, L (2005) Essentisls of Child Psychopahology New Jersey: Johk Wiely esonsInc