بررسی اختلالات خواندن و نوشتن دانش‌آموزان دورۀ متوسطۀ اول در دروس ادبیات فارسی با رویکرد توسعة حرفه‌ای (مطالعة موردی شهرستان مارگون)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: اختلالات یادگیری مقوله‌ای است که درصد قابل توجهی از دانش‌آموزان از دوران ابتدایی تا متوسطه را در برمی‌‌گیرد. اختلال خواندن و نوشتن از مهم‌ترین و رایج‌ترین انواع اختلالات یادگیری است. روش بررسی: روش این پژوهش توصیفی از نوع زمینه‌ای است. جامعۀ آماری این پژوهش دانش‌آموزان دورۀ متوسطۀ اول شهرستان مارگون است. این پژوهش از طریق نمونه‌گیری خوشه-ای از بین 19 مدرسه 120 نفر انتخاب شده‌است. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامۀ پردازش شناختی و تدوین فرم کوتاه پرسشنامۀ افسردگی، اضطراب و تنیدگی و سنجش پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان از طریق سنجش میزان معدل دو سال اخیر دانش‌آموزان است. به منظور تجزیه و تحلیل یافته‌های پژوهش از نرم‌افزارspss استفاده‌شده‌است.یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌‌دهد میانگین و خطای استاندارد کل هریک از ابعاد پردازش اطلاعات در اختلال خواندن دانش‌آموزان دورۀ متوسطۀ اول در دروس ادبیات فارسی مارگون از 75/25 تا 98/25 است. تفاوت معناداری بین ابعاد مختلف مقیاس پردازش شناختی در دانش‌آموزان دورۀ متوسطۀ اول با اختلال خواندن در دروس ادبیات فارسی شهرستان مارگون وجود دارد. میانگین و خطای استاندارد کل هریک از ابعاد پردازش اطلاعات در اختلال نوشتن دانش‌آموزان دورۀ متوسطۀ اول در دروس ادبیات فارسی شهرستان مارگون از 80/24 تا 92/38 است. تفاوت معناداری بین ابعاد مختلف مقیاس پردازش شناختی در دانش‌آموزان دورۀ متوسطۀ اول با اختلال نوشتن در دروس ادبیات فارسی شهرستان مارگون وجود دارد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد میانگین متغیرهای، اضطراب، افسردگی و استرس برای دانش‌آموزان دختر به ترتیب، اضطراب 22/1، افسردگی 08/1 و استرس 18/1 و برای دانش‌آموزان پسر به ترتیب اضطراب 16/1، افسردگی 14/1 و استرس 17/1 است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابراهیم­زاده، حسین (1398). بررسی علل اختلالات یادگیری در مهارت­های نوشتن دانش­آموزان مقطع دبستانی پایة اول و دوم شهر تبریز، سومین کنفرانس بین­المللی نوآوری و تحقیق در علوم تربیتی، مدیریت و روان‌شناسی، صص10-1.
اسمعیلی­انور، شرمین و قربان­جهرمی، رضا و رفیعی­پور، امین و ثابت، مهرداد (1401). اثربخشی بستة آموزشی مبتنی بر غلبه طرفی بر تشخیص دیداری، حافظة دیداری و اکمال دیداری کودکان ۷ تا ۱۲سال دارای اختلالات یادگیری، سال نهم، شمارة 4، صص 123-110.
پیری، فریبا و همکاران (1396). بررسی طرحواره‌های ناسازگاری اولیه در والدین دانش­آموزان دچار اختلالات یادگیری و مقایسه آنان با والدین دانش­آموزان عادی شهر زاهدان، فصلنامة روانشناسی، علوم اجتماعی و علوم تربیتی، دورة 1، شماره 2، پاییز 96، صص 77-71.
دانا، سهیلا ، مجردی، فاطمه ، احمدی، مریم و ابراهیم­زاده، فاطمه (1398). بررسی اختلالات دیکته­نویسی، دومین کنفرانس بین المللی و پنجمین کنفرانس ملی مدیریت، روان­شناسی و علوم رفتاری، تهران.
زندی، بهمن (1399). روش تدریس زبان فارسی (در دوره دبستان)، چاپ نوزدهم، تهران: انتشارات سمت.
سلطانیان، علیرضا و همکاران (1383). بررسی وضعیت سلامت روانی دانش­آموزان دورة متوسطة استان بوشهر و عوامل مؤثر بر آن در سال تحصیلی 83-1382. مجله طب جنوب، دورة 7، شمارة 2، صص 182-173.
شیرمحمدی، سمیرا، کلیشادی، رویا، حاجی آقا جونی، زهرا و امیدی، آذر (1397). بررسی علل و راهکارهای درمانی اختلال نوشتن نارسانویسی قرینه­نویسی و وارونه­نویسی. اولین کنفرانس ملی دستاوردهای نوین جهان در تعلیم و تربیت، روانشناسی، حقوق و مطالعات فرهنگی اجتماعی، خوی، صص 10-1.
عباس‌زاده، مهتاب، پویامنش، جعفر و امیری مجد، مجتبی (1394). اثربخشی موسیقی درمانی در بهبود عملکرد خواندن و نوشتن دانش­آموزان با اختلال یادگیری، فصلنامة مطالعات ناتوانی، دورة 5، شمارة پیاپی 11، صص307،315.
عبدیه، شراره و عسکریان، مهناز (1396). آموزش مهارت‌های اجتماعی بر کاهش اختلال خواندن کودکان دارای اختلال. کنگره بین­المللی بهداشت روان و علوم روانشناختی، صص11-1.
کرک، ساموئل، چالفانت، جمیز. (1377). اختلال یادگیری تحولی و تحصیلی. ترجمة سیمین رونقی، زینب خانجانی و میهن وثوقی­رهبری، تهران: سازمان آموزش و پرورش استثنایی.
کیخا، سجاد، ظهیری،لادن، محمدی، فاطمه، پورعلی، فرزانه و بهمنیان، انسیه (1397). بررسی اختلالات خواندن، پنجمین کنفرانس ملی روانشناسی، جامعه‌شناسی، علوم تربیتی و علوم اجتماعی.
لرنر، ژانت­دبلیو (1402). ناتوانی­های یادگیری. (نظریه­ها، تشخیص­ها و راهبردهای موثر)، ترجمۀ عصمت دانش، چاپ پنجم، تهران، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
محمدی، رقیه و بهنیا، فاطمه و فرهبد، مژگان (1388). کاردرمانی و مهار­ت­های ادراکی – حرکتی در اختلالات ویژه یادگیری»، تعلیم و تربیت کودکان استثنایی، شماره 93، صص 51-44.
میرزالو، افشین و امیدی، جمشید (1397). اختلال خواندن و راه‌های درمان آن، پنجمین کنفرانس بین­المللی روانشناسی، صص 13-1.
هرندی، ویدا، سلطانی امان الله، منظری توکلی، علیرضا و زین­الدینی، زهرا (1397). نقش سبک فرزندپروری و رضایت زناشویی در پیش بینی عملکرد خواندن کودکان با اختلال یادگیری ویژه از نوع خواندن. شمارة 8، صص67-61.
 
Sources and references
Abbaszadeh, M., Pouyamanesh, J. and Amiri Majed, M.(2014). Effectiveness of music therapy in improving reading and writing performance of students with learning disabilities. Disability Studies Quarterly, Volume 5, Number 11, pp. 307, 315. [In Persian]
Abdiya, Sh. and Askarian, M.(2016) Teaching social skills to reduce the reading disorder of children with disabilities). International Congress of Mental Health and Psychological Sciences, pp. 1-11. [In Persian]
Dana, S., Megdri, F., Ahmadi, M. and Ebrahimzadeh, F.(2018). Investigation of dictation disorders2nd International Conference and 5th National Conference on Management, Psychology and Behavioral Sciences, Tehran. [In Persian]
Esmaili Anwar, S. and Ghorban J., Reza and R., Amin and Thabit, M.(2023). The effectiveness of the educational package based on lateral dominance on visual recognition, visual memory and visual completion of 7-12 year old children with learning disabilities. Cognitive psychology and psychiatry journal, ninth year, number 4, pp. 110-123. [In Persian]
Harandi, V., S,. Amanullah, M. Tavakoli, A. and Zain al-Dini. (2017). 7The role of parenting style and marital satisfaction in predicting the reading performance of children with special learning disabilities of reading type. Disability Studies Quarterly. No. 8, pp. 67-61. [In Persian]
Ibrahimzadeh, H. (2018). Investigating the causes of learning disorders in the writing skills of first and second grade primary school students in Tabriz. The third international conference on innovation and research in educational sciences, management and psychology, 2018, p. 58. [In Persian]
Kerak, S., Chalfant, J.(1999). Developmental and academic learning disorder, translated by Simin Ronaghi, Zainab Khanjani and Mihan Voshoughi-Rehbari, Tehran, Organization of Exceptional Education. p.135. [In Persian]
Kikha, S., Zahiri, L., Mohammadi, F., Pourali, F. and Bahmanian, A.(2017). Review of reading disorders. The 5th National Conference of Psychology, Sociology, Educational Sciences and Social Sciences. [In Persian]
Lerner, J. W. (2024). Learning disabilities. (Theories, diagnoses and effective strategies), translated by Esmat Danesh, Tehran, Shahid Beheshti University Press. p.10. [In Persian]
Lerner, J. W.(2024). Learning disabilities. (Theories, diagnoses and effective strategies), translated by Esmat Danesh, Tehran, Shahid Beheshti University Press.p.164. [In Persian]
Mirzalu, A. and Omidi, J.(2017). Reading disorder and ways to treat it. 5th International Conference on Psychology,p. 18. [In Persian]
Mohammadi, R. and Bahnia, F. and Farhabd, M. (2010). Occupational therapy and perceptual-motor skills in special learning disorders). The Quarterly Journal of Exceptional Children's Education, No. 93, pp. 51-44. [In Persian]
Piri, F. et al.(2016). Examining the schemas of primary incompatibility in parents of students with learning disabilities and comparing them with parents of normal students in Zahedan city. Quarterly Journal of Psychology, Social Sciences and Educational Sciences, Volume 1, Number 2, Fall 96, pp. 77-71. [In Persian]
Shirmohammadi, S., Klishadi, R., Haji Agha Jouni, Z. and Omidi, A.(2017). Investigating the causes and treatment solutions for dyslexic writing disorder, hypocrisy and reverse writing. The first national conference of the world's new achievements in education, psychology, law and social cultural studies, Khoi, pp. 1-10. [In Persian]
Soltanian, A. (2013). et al. Investigating the state of mental health of middle school students in Bushehr province and the factors affecting it in the academic year 2013-2014. Journal of Southern Medicine, Volume 7, Number 2, pp. 182-173. [In Persian]
Zandi, B.(2019).Persian language teaching method (in elementary school). 19th edition, Tehran, Samit publications.p. 88. [In Persian]