واکاوی تبیینی پاسخ‌های سفید دانش‌آموزان ایرانی در مطالعة پرلز ۲۰۲۱

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

10.48310/rpllp.2026.22217.1313

چکیده

شواهد نشان می‌دهد که دانش‌آموزان ایرانی نرخ بالاتری از عدم پاسخ به سؤالات یا پاسخ‌های سفید را نسبت به میانگین کشورهای شرکت‌کننده ثبت می‌کنند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی الگوها و عوامل مرتبط با بروز پاسخ‌های سفید در مطالعۀ پرلز 2021، بر داده‌های 5962 دانش‌آموز پایۀ چهارم ایران با استفاده از روش تحلیل ثانویه مبتنی است. در این مطالعه، تفاوت میزان پاسخ‌های سفید به‌صورت تطبیقی (ایران در مقایسه با سایر کشورها)، روندی (در مقایسة ادوار مختلف پرلز) و درون‌آزمونی (بر اساس ویژگی‌های سؤال) بررسی شد. نتایج نشان داد که نسبت پاسخ‌های سفید دانش‌آموزان ایرانی بیش از میانگین سایر کشورهاست و این تفاوت به‌ویژه در سؤالات تشریحی برجسته‌تر است. همچنین، با افزایش درجۀ دشواری متن و پیچیدگی فرایندهای شناختی خواندن، احتمال بروز پاسخ سفید افزایش می‌یابد. تحلیل روندی حاکی از آن است که بیشترین میزان پاسخ سفید در سال 2021 و کمترین آن در سال 2011 مشاهده شده و از سال 2011 به بعد روندی افزایشی داشته است. در تحلیل استنباطی با استفاده از رگرسیون، نوع پاسخ‌گویی (تشریحی بودن سؤال) و دشواری سؤال به‌عنوان مهم‌ترین پیش‌بین‌های بروز پاسخ سفید شناسایی شدند و این دو متغیر بخش قابل‌توجهی از واریانس عدم پاسخ را تبیین کردند. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که پاسخ‌های سفید در میان دانش‌آموزان ایرانی احتمالاً به دلیل محدودیت‌های توانایی شناختی و بار ذهنی بالاترِ سؤالات مرتبط است. این نتایج بر آموزش مهارت‌های خواندن سطح بالا و مداخلات هدفمند در راستای ارتقای توانمندی‌های دانش‌آموزان و افزایش تمرکز آنان برای کاهش نرخ عدم پاسخ در مطالعات بین‌المللی تأکید می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

پژوهش در آموزش زبان و ادبیات فارسی
دوره 7، شماره 1
فروردین 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار