کاربست آموزش مبتنی‌بر الگوی زبامغز در تدریس دستور زبان ‌فارسی دورة متوسّطه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار آموزش زبان فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 کارشناسی ارشد آموزش زبان فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

10.48310/rpllp.2026.22836.1334

چکیده

دستور زبان یکی از مباحث مهمّ درس فارسی است که معمولاً دانش‌آموزان آن را خشک می‌پندارند. یکی از عواملی که بر علاقة دانش‌آموزان به این درس تأثیر دارد، روش تدریس معلّم است. اخیراً به‌دلیل به‌کارگیری روش‌های سنّتی، علاقة دانش‌آموزان به یادگیری این مبحث کاهش یافته است. بنابراین، هدف پژوهش حاضر بررسی آموزش مبتنی‌بر الگوی زبامغز و کاربرد آن در تدریس دستور زبان فارسی است. حجم نمونة پژوهش حاضر 60 نفر از دانش‌آموزان دورة متوسّطة اوّل بودند که به‌صورت در دسترس انتخاب شدند؛ سپس 6 مبحث از کتاب فارسی دورة متوسّطة اوّل انتخاب و بر اساس الگوی زبامغز تدریس شد. پس از اجرای تدریس، دانش‌آموزان به 4 سؤال پاسخ دادند؛ برای بررسی تأثیر این شیوه بر یادگیری دانش‌آموزان، پاسخ‌های آنان دسته‌بندی و درصد فراوانی ارائه شد. برای به‌کارگیری مؤلّفة زبافکر، معلّم مبحث را با پرسش‌هایی آغاز می‌کند، موضوع درس را به زندگی روزمرّه پیوند می‌دهد و به شرح آن می‌پردازد. بر اساس مؤلّفة زباهیجان و زباحواس، از جملات دارای بار هیجانی، فایل صوتی و نمایش تصویر استفاده می‌شود تا فضایی انگیزشی برای یادگیری فراهم گردد. بر اساس مؤلّفة زباهنگ نیز، مثال‌ها، به‌گونه‌ای گزینش می‌شوند که حاوی مفاهیم فرهنگی جامعه باشند. نتایج تحلیل‌ کیفی پاسخ‌های دانش‌آموزان به سؤالات مصاحبه نشان می‌دهد که به‌کارگیری الگوی زبامغز در آموزش دستور، رویکردی مؤثّر است که به ادراک دانش‌آموزان از یادگیری مؤثرتر و ارتقاء درک دانش‌آموزان از مباحث دستوری منجر ‌می‌گردد. بنابراین، معلّمان می‌توانند با اتّخاذ این شیوة نوین، دانش‌آموزان را به مبحث دستور علاقه‌مند سازند و عملکرد تحصیلی آنان را بهبود بخشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار