کاربرد بازی‌های سنّتی در آموزش زبان و ادبیات فارسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.48310/rpllp.2026.23466.1358

چکیده

امروزه با پیشرفت در فناوری و دسترسی به اطلاعات گسترده، بیش‌ازپیش، نیاز به کاربرد روش‌های مؤثر آموزشی برای دستیابی به آموزش پایدار و یادگیر عمیق، مطرح می‌شود. در گذشته، بازی امری مجزا از آموزش تلقی می‌شد. کودکان به‌دلیل انجام بازی تنبیه می‌شدند یا از آن‌ها توقع می‌رفت که زمانی خارج از مدرسه و کلاس را به بازی اختصاص دهند. با پیشرفت آموزش، از قرن نوزدهم، آموزش و پرورش با بازی درآمیخت و آموزگاران به فکر تلفیق طرح‌های آموزشی با فعالیت‌های سرگرم‌کننده افتادند. تا کنون، شیوه‌های گوناگونی برای استفاده از بازی در آموزش درس‌های مختلف پیشنهاد شده است. این شیوه‌ها بیشتر تأثیرپذیرفته از روش‌های آموزشی غربی هستند و در موضوع، زبان و ادبیات فارسی، تنوع کمی دارند. با توجه به اینکه هر زبان خصوصیات منحصربه‌فرد خود را دارد، این پژوهش در پی این است که روش‌هایی را در متون گذشتۀ فارسی بیابد که بازی تلقی می‌شده یا سرگرم‌کننده بوده‌اند، اما امروزه به‌دلیل عدم شناخت آن‌ها یا به‌روزنکردن این شیوه‌ها، چندان در آموزش زبان و ادبیات فارسی، نقشی ندارند. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی، به معرفی این فنون و بازی‌های سنّتی می‌پردازند و پیشنهادهایی را برای به‌کارگیری آن‌ها در آموزش دورۀ ابتدایی، مطرح می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که بازی‌ها و فنون قدیمی موجود در فرهنگ ایرانی، باعث تقویت مهارت‌های شنیداری، خوانداری، نوشتاری و کلامی می‌شوند و آموزش واژه‌ها، آرایه‌ها، و درک مطلب را آسان می‌گردانند. دانش‌آموزان، ضمن آشنایی با پیشینۀ فرهنگی هر بازی، می‌توانند براساس سلیقه و نیاز خود، تغییراتی در هربازی به وجود بیاورند و مطالب را بیاموزند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات