نگرشی نو به «ادبیات جهان» در کتاب‌های فارسی وزارت آموزش و پرورش ( تحلیل تطبیقی دورۀ ابتدایی، متوسطۀ اول و دوم )

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه قم، قم، ایران.

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه قم، قم، ایران.

10.48310/rpllp.2026.22851.1336

چکیده

«ادبیات جهان» در کتاب‌های درسی افزون بر اهمیت و جذابیت، فرصت مغتنمی برای آشنایی با ادبیات و فرهنگ جهانی در اختیار دانش آموزان قرار می دهد. این پژوهش با تمرکز بر تحلیل محتوای ادبیات جهان در کتب فارسی ابتدایی و متوسطه، به خاستگاه مکانی، جایگاه ادبی، توزیع شعر و داستان و عصر زندگی شاعران و نویسندگان می‌پردازد. پژوهش حاضر با هدف کاربردی و به شیوۀ توصیفی-تحلیلی انجام می‌شود. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که از ادبیات برخی کشورهای اروپایی و آسیایی و آمریکا نمونه‌هایی ذکر شده است، اما سهم ادبیات فرانسه با شش اثر بیش از همه کشورهاست. 40 درصد از متن‌ها از شاهکارهای ادبیات جهانی است و با احتساب شاعر و نویسنده ،64 درصد از صاحبان اثر، از بزرگان ادبیات جهان هستند. در کتب فارسی ابتدایی و متوسطۀ اول، شاهکارهای ادبی بسیار نادر است، اما در دورۀ متوسطۀ دوم نمونه‌های بیشتری از این آثار دیده می‌شود. متون معاصر و کلاسیک ادبیات جهان در کتب ابتدایی در قالب داستان و دوره متوسطه داستان و شعر است. لزوم بازنگری فارسی هشتم، توجه بیشتر به شاهکارهای ادبی و تنوع در گزینش ادبیات جهان، توزیع متناسب شعر و داستان، توجه به سن مخاطب بخشی از پیشنهادهایی است که برپایه یافته‌های پژوهش ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات